Jump to content
  • Announcements

    • Jas

      Hướng Dẫn/Thắc Mắc Khi Tham Gia Diễn Đàn   10/28/2016

      Trước khi đặt vấn đề - thắc mắc, hoặc muốn tìm hiểu cách sử dụng diễn đàn AsianLabrys, xin vui lòng click vào đây, và tham khảo những chủ đề đã có trong box Hướng Dẫn/Thắc Mắc/Ý Kiến. Nếu thắc mắc chưa được giải đáp, xin làm theo như sau: a) Nếu bạn có câu hỏi hoặc gặp phải vấn đề liên quan đến kỹ thuật của diễn đàn (lỗi gặp phải khi sử dụng, etc.), xin liên lạc với smod Hoangnguyen112 hoặc smod Dimwit, hoặc post bài trong Hướng Dẫn/Thắc Mắc/Ý Kiến B) Nếu vấn đề liên quan đến bài viết và các nội dung trong diễn đàn (xóa, chỉnh sửa, etc.), cũng xin liên lạc với Hoang hoặc brey để yêu cầu giải quyết c) Mọi câu hỏi và thắc mắc về tài khoản sử dụng (tại sao bị khóa hoặc đình hoãn, etc.) và các vấn đề liên quan trực tiếp đến các thành viên khác của diễn đàn, xin gửi thư đến Admin tại địa chỉ asianlabrys@gmail.com
DZU

Rối loạn lưỡng cực: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Recommended Posts

DZU    1,435
Posted (edited)

Rối loạn lưỡng cực: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Rối loạn lưỡng cực có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng tâm lý xã hội ở người rối loạn lưỡng cực rất cao. Tỷ lệ ly hôn cao gấp 2 – 3 lần so với dân số chung và đa số những người này đều trải qua khó khăn trong nghề nghiệp, xã hội và gia đình kéo dài và cần được can thiệp tâm lý xã hội.

Rối loạn lưỡng cực có khỏi được không?

Rối loạn lưỡng cực là bệnh rất hay tái phát. Bệnh được coi là tái phát nếu bệnh nhân có hiện tượng đảo pha (từ hưng cảm sang trầm cảm hoặc ngược lại) hoặc đã có thêm một cơn cùng loại với cơn trước đây nhưng khoảng thời gian giữa các cơn kéo dài ít nhất 2 tháng không có các triệu chứng. Nếu quãng thời gian giữa các cơn ngắn hơn 2 tháng thì vẫn xem như là một cơn duy nhất.

Nguyên nhân bệnh Rối loạn lưỡng cực

Nguyên nhân cụ thể của bệnh rối loạn lưỡng cực hiện nay các nhà khoa học vẫn không rõ, tuy nhiên có một số yếu tố có thể tham gia trong việc gây ra và kích hoạt những cơn lưỡng cực như:

  • Sự thay đổi các quá trình sinh học trong cơ thể: ở những bệnh nhân có rối loạn lưỡng cực xuất hiện thì có các sự thay đổi vật lý trong não. Tầm quan trọng của những thay đổi ở não này hiện nay vẫn còn chưa chắc chắn nhưng có thể giúp chỉ điểm nguyên nhân gây ra bệnh.

  • Các chất dẫn truyền thần kinh trong cơ thể: sự mất cân bằng tự nhiên của những chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò vô cùng quan trọng trong bệnh rối loạn lưỡng cực và các rối loạn về tâm trạng khác.

  • Các nội tiết tố: mất cân bằng các nội tiết tố có thể tham gia trong việc gây ra rối loạn lưỡng cực.

  • Di truyền: bệnh rối loạn lưỡng cực thường gặp hơn ở những người có anh chị em hoặc cha mẹ đã mắc bệnh. 

  • Môi trường: môi trường sống và làm việc căng thẳng hay trải nghiệm các đau thương đáng kể có thể đóng vai trò quan trọng gây ra rối loạn lưỡng cực.

Triệu chứng bệnh Rối loạn lưỡng cực

Bệnh rối loạn lưỡng cực có 3 giai đoạn khác nhau: 

  • Giai đoạn trầm cảm giống như trầm cảm nặng (trạng thái thấp nhất)

  • Giai đoạn hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ (trạng thái cao hơn)

  • Giai đoạn hưng phấn hoặc giai đoạn không trầm cảm

Đôi khi người bệnh có biểu hiện với các giai đoạn khác nhau, trong đó có bệnh nhân mang cả triệu chứng hưng cảm và trầm cảm, kết hợp với giảm hoạt động nặng.

Đối tượng nguy cơ bệnh Rối loạn lưỡng cực

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh rối loạn lưỡng cực là:

  • Tuổi khởi phát trẻ (< 25 tuổi)

  • Tiền sử gia đình có người thân mắc bệnh rối loạn lưỡng cực 

  • Thời tiết: bệnh lý rối loạn lưỡng cực dễ xuất hiện vào mùa đông hơn các thời điểm khác trong năm.

  • Sinh con: phụ nữ sau sinh có nguy cơ mắc bệnh rối loạn lưỡng cực cao gấp hai lần người thường. Một số phụ nữ không có bệnh sử tâm thần trước đó có khả năng phát triển trầm cảm sau sinh và cần được theo dõi, tầm soát cẩn thận vì có nguy cơ phát triển thành rối loạn lưỡng cực rất cao.

Phòng ngừa bệnh Rối loạn lưỡng cực

Hầu hết các trường hợp mắc bệnh rối loạn lưỡng cực không thể phòng ngừa được.

Tuy nhiên, những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh (chẳng hạn như những người có người thân trong gia đình đang mắc bệnh rối loạn lưỡng cực) cần được hướng dẫn các dấu hiệu nhận biết tình trạng hưng cảm hoặc trầm cảm nếu có của bản thân để có hướng điều trị thích hợp, giúp phòng ngừa khởi phát cơn nặng và không làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Người bệnh nhận diện ra các triệu chứng càng sớm thì khả năng phòng ngừa bệnh diễn tiến nặng càng cao. Những thay đổi dù là nhỏ trong tâm trạng, giấc ngủ, năng lượng, sự hấp dẫn giới tính, khả năng tập trung, động lực, suy nghĩ về cái chết, thậm chí cả những thay đổi trong cách giữ vệ sinh cơ thể hay trang phục cũng có thể là dấu hiệu sớm khởi phát bệnh.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Rối loạn lưỡng cực

  • Hỏi bệnh sử: 

    • Có hiện diện những triệu chứng không điển hình như ngủ ngày quá mức và tăng cân cũng như triệu chứng chậm chạp tâm thần vận động

    • Có hiện diện những đặc tính loạn thần và đồng thời lạm dụng chất phối hợp

    • Những đợt trầm cảm tái phát đa dạng (> 3 giai đoạn), thời gian bị trầm cảm ngắn (< 3 tháng), dùng thuốc chống trầm cảm gây ra hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ trong quá khứ hay trong hiện tại, 

    • Có hiện diện những giai đoạn trầm cảm khác nhau, trong đó những triệu chứng hưng cảm nhẹ xảy ra trong một giai đoạn trầm cảm. 

    • Đáp ứng với thuốc chống trầm cảm trong thời gian ngắn, nhưng không kéo dài rồi mất đi theo thời gian

  • Khám lâm sàng:

  • Đánh giá trạng thái tâm thần: người bệnh trò chuyện với bác sĩ tâm thần về suy nghĩ, cảm xúc và thói quen. Nếu được người bệnh cho phép, bác sĩ sẽ hỏi người thân trong gia đình và những bạn bè thân thiết với người bệnh về những triệu chứng của người bệnh để cung cấp thêm thông tin cho việc chẩn đoán.

  • Biểu đồ tâm trạng: người bệnh ghi nhận hàng ngày dưới dạng biểu đồ về tâm trạng, giấc ngủ và các yếu tố khác có thể giúp cho việc chẩn đoán và điều trị đúng

Chẩn đoán bệnh rối loạn lưỡng cực ở trẻ em: 

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh ở trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên cũng giống như ở người lớn, tuy nhiên, các triệu chứng ở trẻ em thường đa dạng và không khớp hoàn toàn với tiêu chuẩn chẩn đoán. 

Ngoài ra, trẻ mắc bệnh rối loạn lưỡng cực thường được chẩn đoán kèm với các rối loạn tâm thần khác như hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) khiến cho việc chẩn đoán trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, cần đưa trẻ đến khám tại bác sĩ tâm thần trẻ em có nhiều kinh nghiệm trong việc chẩn đoán bệnh rối loạn lưỡng cực.

 

Chẩn đoán phân biệt với các bệnh tâm thần khác như rối loạn phân liệt cảm xúc, tâm thần phân liệt, rối loạn dạng phân liệt, rối loạn hoang tưởng hoặc rối loạn tâm thần không đặc trưng khác.

Các biện pháp điều trị bệnh Rối loạn lưỡng cực

Hiện nay có nhiều thuốc được dùng để điều trị rối loạn lưỡng cực nhưng nhìn chung được xếp vào 2 nhóm chính:

  • Ổn định khí sắc.

  • Chống loạn thần. 

Việc chọn đơn trị liệu hay đa trị liệu cần phải cân nhắc kỹ dựa trên đặc tính của từng loại thuốc cũng như đặc tính của từng bệnh nhân cụ thể làm sao phát huy tối đa tác dụng của thuốc và hạn chế tối đa các tác dụng phụ để đem đến cuộc sống chất lượng cho người bệnh.

(mình copy trang vin.. mà vội quên copy nguồn, chắc để rảnh tìm nguồn lại..)

https://www.vinmec.com/vi/benh/roi-loan-luong-cuc-4759/#disease-description

 

 

 

Edited by DZU
  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435
Posted (edited)

 

Bệnh "rối loạn lưỡng cực" không phải mình mới nghe lần đầu mà đã nghe ít nhất 2 em trên AL bị bệnh, một người bệnh nữa là Nam Em( là em của cô Nam Anh, cũng là một bạn đồng tính nữ.)

Đây là căn bệnh hiếm gặp, mình thấy kể cả đọc báo xem chuyện thì có 3 trường hợp mà hết 2 là ở trong cái chốn nhỏ bé này.. Poor ..

Thật khó khăn! 

Edited by DZU

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

Mình không muốn ghi những điều suy nghĩ trong lđầu cũng như biến nó thành ác ý như cách vài người "tưởng nhầm", nếu điều mình nghĩ là đúng nó cũng chẳng tốt hơn và nếu điều mình nghĩ là sai thì nó càng tệ hơn.

Theo mình dù là đúng/sai thì "duỗi" theo cảm xúc của người bệnh sẽ làm ng đó "bi cảm" hơn, phải đối xử với họ như một người bình thường khỏe mạnh, sinh hoạt lành mạnh, nghĩ về điều tốt khác bên ngoài, tâm thiện ý lành  :-

Thôi lười rồi chả nói nữa. 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
doanthuy34    770
Posted (edited)

Em nghĩ những bệnh này phải có bác sĩ chuyên ngành đánh giá mới nói đúng tên bệnh hay không? Chứ đọc qua rồi nói mình bệnh thì khó chính xác lắm. Giới trẻ giờ hay nói bị tự kỉ, trong khi chưa chắc đã biết một người với chứng tự kỉ triệu chứng và hành động thế nào? Những gì liên qua đến tâm lí và tâm thần đâu dễ nhận bừa được.

Edited by doanthuy34
  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

Từ trước đến giờ, các loại bệnh tâm lí ít được biết đến ở Việt Nam.  Quynh Di thật vui khi thấy các bạn quan tâm và tìm hiểu. 

Tên tiếng Mỹ của bệnh này là bipolar disorder.  Bệnh này chỉ có thể được diagnosed (chuẩn bệnh) chính xác bởi một Psychiatrist ở Mỹ, còn ở VN thì Quỳnh Di không biết rõ.  Family Doctors có thể refer bạn nếu họ lo lắng, nhưng họ thường không diagnose bênh này.  Vì đây là bệnh khó trị, phải xử dụng thuốc lâu dài và chỉ có Psychiatrists mới có kinh nghiệm.  Bệnh này cũng không hiếm gặp, nhưng nó rất dễ bị nhầm lẫn với borderline disorder, anxiety, ADHD, intermittently explosive và thậm chí là cả major depressive disorder.  Boderline là bệnh thường bị nhẫm lẫn với bipolar nhất.  Trong khi borderline cần extensive therapy, bipolar lại cần dùng thuốc.  Bipolar không chỉ là 1 disorder, mà nó là 1 cái spectrum của hàng loạt subtypes khác nhau, và mỗi subtype đều có cách trị khác nhau.  

  • Like 6

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435
Posted (edited)

Chế thấy em @doanthuy nói quá đúng đó.

Bệnh gì thì cũng do Bác Sỹ chuyên ngành đánh giá mới đúng chứ thấy giông giống rồi cho là mình bệnh thì khó nói lắm.

Bệnh thì phải có triệu chứng, xét nghiệm..mới chẩn đoán, điều trị. Xem phim hoặc truyện đều biết là bệnh về Thần Kinh khó chữa vì con ng hiểu rất ít về nó, càng chữa càng bệnh..

@Quynhdi.

Thanks bạn đã thêm nhiều chi tiết căn bệnh, mình không quan tâm nhiều đến căn bệnh này nữa nhưng giờ bạn nói mình thấy thích thú đây vì có người am hiểu để giải thích.

Bạn có làm ngành y tế hoặc nghiên cứu qua về căn bệnh này không? Nếu có thì bạn có thể vui lòng nói sơ qua về các triệu chứng cụ thể của người bệnh không? 

Bạn đã từng gặp ai bệnh này không và thường họ sẽ như thế nào, chữa trị có hiệu quả tức thời không? Dĩ nhiên tài liệu ghi rõ bệnh dễ tái phát nhưng mình hỏi là trong lúc điều trị nó có hiệu quả không? 

Tài liệu bên Mỹ chắc rất nhiều, điều này thúc đẩy mình phải học thêm ngoại ngữ đây. Mình rất thích ngày nào đó đọc sách viết bằng tiếng Mỹ. :wub:

 

Edited by DZU

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@Dzu: You're welcome !

Quỳnh Di là một medical doctor chuyên về Psychiatry ở Mỹ.  Rất khó để Quỳnh Di có thể giải thích cặn kẽ bipolar trong vài dòng chữ.  Dzu có thể tìm hiểu thêm trong website này: https://www.nami.org/Learn-More/Mental-Health-Conditions/Bipolar-Disorder/Overview.  Đây là một reliable source, nhưng nó không có bản tiếng Việt. Sorry :(. 

Tuy nhiên, để diagnose bệnh này không chỉ là coi vào symptoms trên giấy, mà còn phải thử máu và dựa vào kinh nghiệm, vì có nhiều bệnh khác mà bác sĩ phải loại ra trước như là hyperthyroidism, delirium secondary to infection, hoặc là dùng thuốc lắc, cocaine, meth, heroin. 

Mỗi ngày Quỳnh Di gặp ít nhất 2-3 người bị bệnh này.  Tuỳ vào populations, tuỳ vào settings mà sẽ thấy bệnh này nhiều hay ít.  Trong bệnh viện, Quỳnh Di thường gặp họ khi họ either ở manic state or depressive state.  Ở phòng khám, thì họ đã được stabilized, trở lại bình thường.  

Khi người ở manic state, sử dụng đúng thuốc có thể giúp họ trở lại bình thường trong khoảng 5-7 ngày on average, nhưng tuỳ vào những commodities khác, mà thời gian hồi phục cũng khác nhau. Nếu được điều trị đúng cách, thì hiệu quả rất cao. 

Cũng như là bệnh tiểu đường loại 1 hoặc cao máu mãn tính, bệnh bipolar chỉ có thể được managed, nghĩa là dùng thuốc để khống chế, chứ không thể chữa dứt khỏi như là lao, viêm phổi, hay viêm họng.  Khi phát bệnh bipolar, người bệnh có thể làm những việc cực kì nguy hiểm, và sẽ có ảnh hưởng lớn đến cuộc đời.  Do đó, đa số bệnh nhân để tránh khỏi phát bệnh lần nữa thì sẽ phải dùng thuốc suốt đời.   Trừ khi họ mang thai, thì việc sử dụng thuốc phải nên cẩn trọng hơn. 

  • Like 4
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

 

Cũng chưa hiểu kỹ lắm về những điều Quynhdi ghi đó, English của mình hơi ẹ,  nhưng liên tục có câu hỏi rằng:

- khi phát bệnh thì cái kiểu “ẩn ức”, biểu hiện của người bệnh có u ám như những người bị bệnh thần kinh không?

- Họ có hiểu rõ mình đang làm gì không? Ngoài xét nghiệm máu có cần đo chụp gì thêm không Quynhdi?

- Khi qua đợt điều trị rồi họ có bình thường không hay cũng 2(high) đến 3 như cũ? (J/k)

:laugh:

Trong lúc vô tình mình có thấy link này cũng khá rõ ràng nên copy lại, QDi có thấy điểm gì không đúng hoặc chưa đúng trong link này không? 

http://tamlyhoctoipham.com/roi-loan-luong-cuc-bipolar-disorder

Thanks vì đã giải thích!

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

 

Giờ rảnh rỗi search lại mấy từ của QD dùng tiếng Mỹ thấy cũng hỉu hỉu chút xíu. 

Nghĩa là QD thường gặp họ ở bv là lúc bệnh đang phát, "xuống đáy hay lên đỉnh" :ninja:, còn lúc đã qua điều trị và đến phòng khám thì vẫn bình thường (/cái này đã hiểu)

Và bệnh này vẫn có đợt lên xuống, khỏi rồi lại phát, chứ ko phải là lúc nào cũng ở trạng thái dễ dàng lên xuống.

Cái gì mà liên quan đến thần kinh là đau đầu lắm, càng chữa càng rối vì thuốc luôn có tác dụng phụ. Có phải vậy không QD..

LÀm Doctor khoa Thần kinh nhức đầu không QD, có bao giờ bị ảnh hưởng lặn lội cùng bệnh nhân không? (câu hỏi riêng cho vui, ko có ý tò mò).

Thanks nha. 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

Link của Dzu đưa được viết dưa vào tài liệu từ một website gọi là WebMD.  Đây là một trang web mở, ai cũng có thể vào đọc.  Thường thì trang web này okay nếu muốn học hỏi sơ khảo.  Quỳnh Di thường không dùng tài liệu ở những trang webs này, mà chỉ dùng những trang webs chuyên môn, chỉ có bác sĩ mới vào được.  Cho nên Quỳnh Di không biết nó có chích xác không.  

Khi Dzu học tiếng Anh nhiều hơn, vào đọc hiểu tài liệu Quỳnh Di đưa, thì Dzu sẽ có câu trả lời cho những câu hỏi của mình.  Quỳnh Di còn nhớ khi đi học, thầy cô chỉ đưa câu hỏi, nhưng họ sẽ không đưa câu trả lời.   Họ sẽ chỉ sách rồi bắt mình tự tìm hiểu.  Vì như vậy mình sẽ nhớ lâu hơn.  

Làm bác sĩ thì không thể tránh khỏi phải on call for long hours.  Có khi on call 24hrs, có khi làm 14 ngày liên tục không nghỉ.  Psychiatrist không những bị physically exhausted, mà còn mentally exhausted.  Bệnh nhân của Quỳnh Di thường hay trải qua những chuyện không ai có thể ngờ.  Quỳnh Di còn nhớ như in khi một bé gái kể về việc bé bị làm nhục như thế nào.  Có người thì cả nhà mất trong cùng một năm.  Lại có một gangster nhiều tù tôi, khóc với Quỳnh Di vì không còn người thân nữa.  Hôm nay Quỳnh Di có thể gặp một CEO của một công ty, và trong cùng một ngày, có thể gặp những người homeless.  Khu A có thể gặp nạn nhân của vụ cưỡng hiếp, đi qua khu B thì lại gặp tôi phạm, người đã gây hại tới những bệnh nhân bên kia.  Cho nên làm ngành này không thể tránh khỏi bị mentally exhausted.  Nhức đầu, và nhiều khi buồn lắm. 

Lúc nói má là học psychiatry, má không thích, kêu học Family doctor hay là Pediatrics.  Má lo cũng đúng.  Con gái châu Á nhỏ con, gặp bênh nhân Mỹ lớn con, có nhiều chuyện không tránh kịp.  Nếu ai hỏi ngành của Quỳnh Di có nguy hiểm không, thì Quỳnh Di không ngại nói thẳng rằng Quỳnh Di có lúc rất sợ bệnh nhân của mình.  Đã từng bị bệnh nhân rượt.  Sáng nay vừa bị 2 bệnh nhân chửi vào mặt :smile:.  Đã từng gặp những bệnh nhân inappropriate với mình.  

Nhưng Quỳnh Di vẫn thấy rất đáng.  Vì khi thấy bệnh nhân khỏi bệnh, nó như làm một miracle.  Cuộc sống của họ như được thay đổi, làm cho Quỳnh Di cảm thấy mình đã thành công.  Quỳnh Di vẫn còn giữ tấm tranh vẽ của một bệnh nhân có bệnh schizophrenia tặng cho mình.  Và còn nhiều món quà nhỏ khác, tuy không phải là vàng bạc, nhưng nó rất quý giá đối với Quỳnh Di.  Ngành tâm lí còn rất mới mẻ, và còn nhiều khoảng trống cần nghiên cứu.  Cho nên Quỳnh Di học nhiều về não và hợp tác với bác sĩ neurology hy vọng là tìm ra phương thức chữa bệnh mới tốt hơn.  Vì vậy, Quỳnh Di chưa bao giờ regret quyết định của mình. 

 

  • Like 5
  • Thanks 4

Share this post


Link to post
Share on other sites
embetrang    94

chị Di không viết tiếp truyện nữa ạ?

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435
Posted (edited)

 

Chắc chắn là rất khó khăn! :wub:  Cảm ơn Quynhdi đã vì mọi người đến vậy.

Dzu vì mê tiền nên bỏ con đường học đại học giữa chừng. Lắm lúc cũng có chút mặc cảm nhưng không hối hận.

Làm Doctor ở Mỹ thì chỉ cần lo công việc không phải lo nhiều thứ khác về đời sống bên ngoài nên muốn chuyên tâm học hoặc nghiên cứu là cứ làm. Dù Có cực khổ trong công việc vẫn xứng đáng vì đam mê và vì được trọng vọng.

Chả bù các bạn ở VN, Có người vẫn phải lo việc làm và thường bị nhiều áp lực tiền tài. Sự rủi ro, áp lực thì nhiều mà phúc lợi thì ít. Nhìn qua nhìn lại toàn thấy phải lo cơm áo mà mất cả sự chuyên tâm dù rất muốn đóng góp cho con người và xã hội.

Lúc trước Dzu có học qua ngành y, phải công nhận là mình ko có khả năng để làm điều tuyệt vời, nên cũng nghỉ giữa chừng. Đó là nghị lực mình không có, mình không chịu nổi khó khăn trong công việc chăm sóc người khác, ngoài ra mình cứ nhặt lá đá ống bơ, mơ mộng ham chơi ngại khổ đủ thứ hết đó, cuối cùng mình bỏ ngang để đi kinh doanh ( vì lúc đó mình vừa học vừa làm và việc làm so ra rất ổn.) 

Thanks QD vì tất cả nhé.

P/s : à ,quên nữa, mình không có đủ khả năng để đọc hiểu tài liệu chuyên ngành bằng Tiếng Mỹ đâu. Thật quá khó để biết :ninja:

Edited by DZU
  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@embetrangChắc chị không viết nổi nữa.  Viết phải dồn nhiều thời gian quá, mà tiếng Việt của chị không được phong phú lắm.  Lúc trước nông nỗi phóng lao nên phải ráng theo lao, viết cho xong truyện thôi em :smile:

@DZUCám ơn Dzu đã chia sẽ.  Thật ra ai cũng có con đường riêng của mình.  QD nghĩ quan trọng nhất của con người là lòng tự trọng, còn "trọng vọng" mà Dzu nói, có thể mất trong chớp mắt.  

 Dzu brought up a very interesting point.  Cho phép QD đi off topic này một chút. 

QD thấy ở xã hội nào cũng có tầng lớp khác nhau, cũng có người giàu nghèo, cũng phải lo cơm áo gạo tiền, cho nên dùng individual cases khó có thể diễn tả được tình trạng chung.  Việc vừa đi học vừa đi làm thật ra là rất common ở Mỹ.  Bạn bè QD đa số đứa nào đi làm khi học đại học.  QD cũng từng bưng phở, làm nail giúp gia đình khi còn đi học.  Bây giờ tay nghề tay chân nước của QD cũng còn cứng lắm :biggrin:.   

Tuy nhiên, QD đồng ý rằng dân VN struggle to make a living hơn dân Mỹ.  Nhưng bàn tới việc cơm ăn áo mặc thì lại phải nói tới một sensitive topic khác, gọi là chính trị.  Mà QD thì ngại bàn luận topic này lắm. 

Anyway, quay trở lại topic chính.  Sorry vì QD không biết website tiếng Việt nào reliable để giới thiệu với Dzu về bệnh tâm lí.  Nhưng QD nghĩ bây giờ internet connects mọi người, thông tin sẽ không sai lệch là bao nhiêu.  Với lại có google translate, nếu Dzu thật sự muốn tìm hiểu, thì sẽ có cách mà phải không? 

  • Like 2
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

 

Dear QD, :wub:

Nếu có một bạn ở AL bị căn bệnh này, QD có lời khuyên gì cho bạn đó không, dù biết rằng lắm khi sẽ vô ích vì không được khám qua trực tiếp nhưng điều gì là tốt nhất cho người đã từng bị qua căn bệnh này?

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@DZU Lời khuyên quan trọng nhất QD nghĩ một người có bipolar nên biết là việc uống thuốc đều đặn. 

QD không bàn tới việc bác sĩ có diagnose đúng hay không, nhưng nếu thực sự bạn có bệnh này, thì bạn có thể sẽ phải uống thuốc suốt đời.  Bác sĩ không nuôi bệnh khi kêu bạn đi tái khám nhiều lần.  Mỗi khi bipolar tái phát, bệnh nhân có thể làm những việc không thể ngờ đến, dẫn đến mất việc làm, người thân, bạn bè, của cải, và thậm chí là cái chết.  Cho nên việc uống thuốc theo chỉ dẫn là quan trọng nhất. 

  • Thanks 2
  • Confused 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

 

@quynhdiCảm ơn QD nhiều lắm nhé. :wub:

Vậy chắc chắn nếu bạn nào lỡ bị căn bệnh này, chắc phải đi khám nhiều nơi để xác định là mình đúng bệnh, rồi theo phác đồ chữa chị chứ chưa đúng bệnh mà uống thuốc thường xuyên không khác gì thành bệnh..

Học ngành y thường hay có kiểu học đến bệnh gì cũng liên tưởng bản thân, có khi nghĩ mình bị bệnh đó, QD có bao giờ bị vậy không? Nhất là mấy ca trầm cảm đồ ..

Trầm cảm và Stress là căn bệnh mà nhiều người cứ nghĩ mình bị nhất à. Hai bệnh này có khác nhau nhiều không QD?

Thanks thanks..

 

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
lamlang    558

Xin chào Quỳnh Di và Dzu,
Lamlang thì thấy vầy nè, nếu không kể đến những người bị tai nạn đụng chạm đến thần kinh khiến đầu óc của họ không bình thường, thì đa phần người bị bệnh tâm thần là do những biến cố quá bất ngờ đau thương ngoài sức chịu đựng của con người gây nên.  
Có câu " Tâm bệnh phải chữa bằng tâm dược"  Nghĩa là tình hình của bệnh nhân chỉ được cải thiện khi hoàn cảnh của họ được cải thiện nhờ vào tình thương yêu giúp đỡ của những người thân yêu bên cạnh họ.  Còn không thì tự bản thân họ phải cố gắng khắc phục hoàn cảnh của họ thôi.  (điều này khó lắm, vì tự bản thân họ đã không còn đủ nghị lực và tỉnh táo) 
Thuốc thang chỉ phụ giúp phần nào nếu gặp được bác sĩ có tâm và có tầm, chứ không thể chữa hết bệnh được.  Còn nếu không may gặp nhằm bác sĩ dở hay không có tâm thì bệnh càng ngày sẽ càng tệ hơn, như trường hợp định bệnh không đúng như Dzu nói, chưa kể dùng thuốc thần kinh lâu ngày đưa đến những phản ứng phụ tại hại khó lường.  
 

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@DZU You're welcome!  Cẩn thận thì tốt.  Nhưng uống thuốc nhiều thì sẽ thành bệnh là một trong những common misconceptions của người Việt về bệnh tâm lí.  Có khoảng trên dưới 300 loại bệnh tâm lí khác nhau dựa theo cuốn sách DSM-5 (người ta hay ví von cuốn này như là Bible của psychiatrists ở Mỹ).  Mỗi loại bệnh là cách chữa trị khác nhau.  Mỗi loại thuốc có tác dụng phụ khác nhau.  Uống thuốc nào cũng sẽ bị tác dụng phụ.  Thuốc nào cũng vậy, tiểu đường, cao máu, ngay cả antibiotics cũng có tác dụng phụ chết người.  Trong khi đó, không phải thuốc tâm lí nào cũng có một toxic side effect proflie.  

Society không hiểu nhiều về bệnh tâm lí, cho nên rất là SỢ thuốc tâm lí.  Nhưng đa số không biết rằng, những loại thuốc trụ sinh, cao máu còn có tác dụng phụ nhiều hơn thuốc mà QD dùng cho bệnh trầm cảm. 

Khi đi học QD sợ mình bị bệnh tùm lum.  Haha, nhưng đứa nào cũng vậy chứ không phải một mình QD. 

Trầm cảm, hay còn gọi là major depressive disorder, MDD và "stress" hay là gọi là lo âu, anxiety, GAD là 2 loại bệnh hoàn toàn khác nhau.  Trong depression và anxiety còn chia ra nhiều subtypes, mà QD không thể kể hết được ở đây. 

@lamlang Cám ơn lamlang đã thẳn thắng chia sẽ ý kiến.  Lamlang nói đúng, nhưng chỉ là một phần :).  Lamlang brought up a very important point, và những common misunderstanding/misconception của người Việt về bệnh tâm lí.  Đó là gọp chung hết bệnh tâm lí lại, và nói là "tâm bệnh thì chữa bằng tâm dược".  Nhưng QD đã nói, có hơn 300 loại bệnh tâm lí khác nhau, và không nói chung được.  

Bệnh tâm lí, hay tất cả các loại bệnh nói chung, đều có 2 nguyên do chính: genetics và environment.  Nếu @DZU từng học qua ngành y, có lẽ Dzu hiểu về bệnh tiểu đường type II.  Tiểu đường type II là một bệnh do genetics (nếu cha mẹ mình bị diabetes thì mình cũng dễ bị), và cả enviroment (nếu không kiên cữ ăn uống thì sẽ bị bệnh). 

Actually, MDD hay GAD cũng vậy đó, là do both genetics and environment .   QD nói có sách mách có chứng, chứ không nói bừa theo kinh nghiệm nha ;).  Đây là a scientific article của 3 vị giáo sư ở New York: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2630359/

Họ đã tổng hợp hơn 80 nghiên cứu, và họ đã chỉ ra những gene, protein pathways và ảnh hưởng từ DNA mà con người không khống chế được.  Article này là của chuyên môn, rất khó đọc.  QD sẽ tổng hợp vài điểm: mỗi người có genes khác nhau, và genes của họ sẽ làm họ at risk to develop MDD; khi con người exposed to stress, DNA của họ sẽ tự adjust, và increase cortisol, lâu dài, những protein này sẽ luôn được tạo ra và patients không thể khống chế; khi người mẹ bị stressed out, DNA của đứa con sẽ bị modified, làm cho đứa con dễ bị bệnh hơn khi ra đời.  Tóm lại là, người bị bệnh tâm lí có lúc là do genes, brain structure và protein của họ, chứ họ không cố tình muốn như vậy.  

Một người bệnh diabetes type I, khi mà họ sanh ra thì pancreas do autoimmune đã không hoạt động, phải chích insulin để sống.  Không ai nói với họ rằng: "Bạn phải tự cố gắng tạo ra insulin đi, chứ đừng dựa vào insulin mà sống."  Thế nhưng, nếu một người sinh ra đã có genes làm cho họ dễ bị trầm cảm, society lại nghĩ đó là do họ không đủ mạnh mẽ.  Buồn vậy đó, chích insulin quá liều có thể chết, uống quá liều thuốc tâm lí chưa chắc sẽ chết, nhưng xã hội luôn kì thị bệnh nhân của QD khi họ uống thuốc tâm lí.  

Khi một người bệnh tâm lí, đặc biệt là PTSD, khi họ chứng kiến hoặc từng trải những điều tồi tệ nhất, thì kêu họ tự cố gắng, tự cải thiện sẽ không giúp được gì, mà sẽ làm họ xa lánh mình thôi.  

QD nghĩ lamlang và Dzu không hiểu sự khác biệt giữa bipolar, MDD và những bệnh tâm lí khác cho nên mới nói như vậy.  Khi bị trầm cảm, không nhất thiết phải uống thuốc cả đời.  Thuốc trầm cảm, là dùng để giúp bệnh nhân có đủ ENERGY để vượt qua khó khăn trước mắt.   Nhưng bipolar, nếu lamlang và Dzu thật sự đã đọc tài liệu QD đưa, thì 2 bạn sẽ hiểu được bệnh này phần lớn là do genetics, và những người bệnh không hẳn phải trải qua bất cứ điều gì khó khăn mới phát bệnh.  Thuốc của bệnh bipolar cũng không có tác dụng phụ nhiều, do đó, bác sĩ thường sẽ khuyên uống suốt đời. 

At the end of the day, một người trên 18 tuổi có khả năng phán xét, hiểu rõ hậu quả và hệ luỵ của việc mình làm, không không bác sĩ nào ở Mỹ sẽ ép bệnh nhân uống thuốc. 

Anyway, viết nhiều quá, chắc mai mốt phải charge tiền tư vấn cho Dzu haha.  QD nghĩ topic này đã có đủ thông tin về bipolar rồi.   Hy vọng các bạn hiểu và thông cảm hơn cho người bệnh.  

  • Like 2
  • Thanks 2

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435
56 phút trước, quynhdi đã nói:

 

Anyway, viết nhiều quá, chắc mai mốt phải charge tiền tư vấn cho Dzu haha.  QD nghĩ topic này đã có đủ thông tin về bipolar rồi.   Hy vọng các bạn hiểu và thông cảm hơn cho người bệnh.  

@quynhdi

[-( Có chỗ nào mà tui ko thông cảm với bệnh nhân đâu chài?

Chỉ có chỗ là tui không tin là có bệnh nhân thật sự ở AL thôi à :excl:

Anyway, charge tiền thì hok có được đâu :ninja:

Vậy thôi hỏi câu cuối về bệnh này nha (free nhé), nếu bệnh RLLC này phấn lớn là do di truyền thì có phải là cha hoặc mẹ người bệnh( hoặc 1 người trong dòng họ) đã bị , hay là do sự kết hợp gen ngẫu nhiên giữa bố và mẹ mà ra? 

Mà Dzu thấy đa phần các căn bệnh thuộc về "tâm thần" thì ở VN khó trị dứt lắm, uống thuốc lai rai càng nặng hơn, Dzu chưa từng thấy một người "điên" nào tự nhiên tỉnh lại, chỉ thấy người tỉnh hóa thành điên điên dở dở thôi.

À, còn nữa, cho Dzu hỏi nhé, một ngày QD tiếp 2 người bị RLLC thì 1 tuần 5 bữa có thể gặp 10 người hay là một ngày tiếp 2 người RLLC rồi 1 tuần cũng chỉ có 2 người đó .. hihii.. :laugh:

 

 

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
lamlang    558

@DZU, cứ tiếp tục đặt câu hỏi đi, bảo đảm hoàn toàn free, đừng có lo, mà nếu bác sĩ Quỳnh có đòi charge tiền cũng đừng có trả, có gì lamlang chạy trước Dzu chạy theo sau nha, cùng lắm là huề cả làng thôi.   haha
Lamlang thấy nếu một ngày bác sĩ Quỳnh gặp 2 người bệnh,  mà mỗi tuần phải gặp lại hai người bệnh này, mà hai người này là lamlang và Dzu thì bác sĩ Quỳnh phải retire sớm.  haha
@quynhdi, Ở trên thì nói rất vui vì có người thắc mắc và tìm hiểu về bệnh tâm lý, còn ở dưới thì đòi charge tiền là sao?  Tâm lý gì mà trước một đằng sau một nẻo vậy ai mà dám tới gần đây bác sĩ Quỳnh?  :ninja:
 Cảm ơn quynhdi rất nhiều, vì muốn giúp cho lamlang và Dzu, cũng như cộng đồng hiểu biết hơn về bệnh tâm lý mà đã bỏ thời gian công sức ra trả lời thắc mắc.  Mặc dù lamlang không phải là bác sĩ, nhưng lamlang cũng không có hiểu sai gì ở đây và lamlang cũng chưa có nói gì xúc phạm hay tỏ ra không thông cảm cho bệnh nhân.  Theo quan điểm của lamlang, khi một người nói họ có bệnh, trước tiên lamlang sẽ tin là họ có bệnh, còn mọi chuyện thật hư ra sao thì sẽ tính sau.  
Nếu nói theo như quynhdi thì có thể đơn giản chia loại bị tâm thần vào hai nhóm.  
1/ bị tâm thần do tai nạn gây nên và do di truyền
2/ bị tâm thần do hoàn cảnh gây nên.
Loại 1 cần thuốc điều trị và không thể hết bệnh
Loại 2 cần cải thiện hoàn cảnh hơn là cần thuốc và chỉ hết bệnh khi hoàn cảnh được cải thiện.
Nói như vậy có hợp lý hơn chưa bác sĩ Quỳnh?
Sẵn đây lamlang có một thắc mắc, làm sao để xác định một người có phải mắc bệnh do di truyền,
Từ trước đến giờ lamlang vẫn biết công việc của một bác sĩ rất bận rộn mệt mỏi, đã vậy còn làm trong ngành tâm thần như Quỳnh Di lại càng nhiều áp lức hơn, Quỳnh Di nhớ ăn uống điều độ và giữ gìn sức khoẻ nhé.
Một lần nữa cảm ơn Quỳnh Di rất nhiều.

  • Haha 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
Gia.Linh    1,600

Cá nhân mình nhận thấy 3 nhóm người sẽ thông cảm cho những hành động , lời nói ngoài tầm kiểm tầm soát,cảm xúc lên xuống thất thừờng v.v.. dành cho những người mắc một trong những bệnh liên quan tới  tâm thần ví dụ, rối loạn cảm xúc, trầm cảm chỉ có thể là: 

• Những người có am hiểu, kiến thức về bệnh.

•Những người từng trải, có chung hoàn cảnh .

• Và những người có trái tim với dung lượng bao dung không giới hạn . 

Và chúng ta luôn ghi nhớ, bất cứ loại bệnh nào cũng có thể đến với bất cứ kỳ ai trong chúng ta & mọi người xung quanh bất cứ khi nào, vì thế nên học cách thông cảm & yêu thương rộng lựơng tránh lên án & đánh giá này kia về họ cũng là đang giúp cho bản thân mình .

Cảm ơn Quỳnh Di đã bỏ thời gian hiếm hoi của mình , tận tình giải thích & chia sẻ , phổ biến kiến thức của mình đến với mọi người ! 😊

Mong với kiến thức của bạn sẽ giúp được nhiều người mắc bệnh, & trước hết là sự  thông cảm cho hành vi, thái độ của họ .😊

Rất cảm ơn bạn ! 🙏

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
DZU    1,435

Cùng em @Gia.Linh

Em thuộc nhóm 2 hay nhóm 3 đây?

Mỗi người có suy nghĩ nhạy cảm của riêng mình và sự phán xét cá nhân không giống ai, bởi không ai sống đời sống của ai được nên đừng nghĩ mình hiểu được công cụ (não, tim) của ai. 

Với sự nhạy cảm của mình, chế đã nghĩ là "không tồn tại bệnh nhân RLLC" ở diễn đàn này, nên mọi hành động của chế đều phản hồi lại là điều chế nghĩ như vậy.

Nếu chế đúng về điều đó thì thật tốt, còn nếu chế sai về điều đó thì cũng chả ảnh hưởng đến diện mạo của ai, nên không cần bao dung hay bung-dao gì cả.

Còn riêng bệnh nhân RLLC trên thế giới này thì chế không có ý kiến gì. OK?

Góp ý trên của em rất OK, hòa khí, chế ghi nhận điều đó nhé, và những lời trên của chế là hoàn toàn nói về bản thân chế nên đừng xúc động nếu nó chẳng vừa ý em.

Anyway, chúng ta cứ tiếp tục tìm hiểu về căn bệnh với tinh thần sảng khoái hơn nhé. Không phải về cá nhân ai ở AL! :excl:  Và vì vậy chế không chịu chách nhịm charge phí! [-(

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@DZU

Bệnh bipolar thật sự có nhiều loại, như QD đã nói trước, bipolar là 1 spectrum chứ không phải một căn bệnh.  Có subtype rất nhẹ, và nhiều khi không cần dùng thuốc vẫn có thể function ở xã hội.  Có subtype nặng hơn, thì phải vô bệnh viện điều trị.  Cho nên trên website này có hay không, điều đó là một dấu hỏi. 

QD làm ở nhiều settings, outpatient, inpatient, consultation & liaison, nursing home, cho nên tuỳ tuần và tuỳ ngày mà QD gặp nhiều hay ít ngừơi bệnh bipolar. 

Còn về genetics của bệnh bipolar, thì QD phải bắt Dzu về học lại biology 101 rồi.  Trong quá trình cell division, có rất nhiều giai đoạn có thể bị sai, và khi hợp thành zygote, trong bụng mẹ, cũng có nhiều bước quan trọng.  Nếu mà nói ở đây thì chắc QD tốn hết cả ngày nói mới xong quá. 

QD hiểu tại sao Dzu nói chưa bao giờ thấy người bệnh "tâm thần" nào hết bệnh ở VN, mà chỉ thấy ngày càng "điên điên dở dở".  Ngay cả nếu Dzu ở Mỹ, có lẽ Dzu cũng sẽ nói như vậy.  Để QD giải thích tại sao đây là một misconception. 

QD sẽ be specific, lấy bệnh schizophrenia, dân gian hay gọi là "điên" , "tâm thần" để làm ví dụ.  Tại sao Dzu thấy người bệnh càng uống thuốc thì càng bệnh mà không khỏi.  Trước hết, người bệnh schizophrenia đó có được chữa đúng bệnh, đúng thuốc hay không?  Rồi chất lượng thuốc là của ai sản xuất?  Người bệnh thật sự có uống thuốc không?  Đa số bệnh nhân của QD không ai chịu uống thuốc.  QD và bạn bè hay đùa rằng không ai điên mà nhận mình điên, khi họ nhận mình điên, nghĩa là hết bệnh rồi.  Nói giỡn vậy thôi, nhưng ngay khi cả bệnh nhân chịu uống thuốc, thì sát xuất hết bệnh cũng chỉ trên dưới 60%.  Trong số người hết bệnh đó, Dzu nghĩ có ai dám bước ra khua chiên đánh trống nói là "tui từng bị điên" không?  Nếu người khác biết được bệnh án của họ, họ sẽ bị kì thị, lợi dụng, đi làm bị đuổi việc, rất nhiều hệ luỵ mà Dzu hay cả QD cũng không thể tưởng tượng được. Cho nên, xã hội chỉ thấy được mặt trái của bệnh tâm lí, và Dzu có ý nghĩ như vậy cũng rất bình thường. 

@lamlang

Lamlang hiểu sai ý QD rồi.  Ý QD là tất cả mọi loại bệnh đều là một mixture, một combination giữa 2 nguyên nhân: genetics và environment. 

Ví dụ: 

Bệnh trầm cảm và PTSD (post traumatic stress disorder), phần lớn là do environmental reason.  Vì người bệnh hay phát bệnh sau khi chuyện gì đó xảy ra, có khi họ phải đứng giữa ngưỡng cửa sống chết.  Nhưng cùng 1 exposure, có người bị bệnh, có người không, cho nên genetics also plays a role. 

Bệnh bipolar: phần lớn là do genetics. Thường người bệnh phát bệnh mà không có bất kì tác động nào bên ngoài.  

Cám ơn lamlang đã quan tâm.  QD ráng ăn đủ bữa, chỉ là hay ăn cơm bệnh viện, ít được ăn ngon thôi. 

@Gia.Linh

You're very welcome.  Cám ơn bạn đã góp ý kiến.  QD đồng ý là phần lớn, khi ai đã từng có bệnh tâm lí hoặc gia đình có bệnh sẽ thông cảm hơn. 

Nói đi thì cũng nói lại, there is always a "but" đúng không?  :smile: Có lúc, những người trầm cảm lại kì thị chính những người bệnh khác, vì họ nghĩ tại sao họ khỏi bệnh, mà người kia không khỏi.  Họ lại nghĩ người kia không cố gắng, là một baby, which is sometimes we don't really know truth. 

Đưa ví dụ này, QD chỉ muốn nói lên một điều: ai cũng có biases và prejudices của bản thân , không cần biết bạn thuộc tầng lớp, lứa tuổi, màu da, religion nào.  Những biases là do culture, society, social media và personal experiences tạo nên.  Ngay cả QD cũng có biases của mình. Biases are non-preventable. 

Nhưng điều quan trọng nhất, đó là be aware of your biases và keep your mind open.  QD đã gặp nhiều người, có người sẽ thay đổi và nghe QD giải thích, rồi trở nên cảm thông hơn, nhưng có người vẫn không quan tâm, vẫn kì thị bệnh nhân của QD.

QD nghĩ Dzu và lamlang đã hiểu.  QD tốn mấy ngày giải thích, không hiểu là QD thất vọng lắm.  At the end, tất cả mọi người ở đây đều có 1 cái goal chung, là mong muốn điều tốt đẹp đối với người bệnh mà đúng không?  

  • Like 2
  • Thanks 2

Share this post


Link to post
Share on other sites
jeniferfm    146

@quynhdi bác sĩ thương bệnh nhân quá luôn. Đúng là lương y như từ mẫu nha :)

Share this post


Link to post
Share on other sites
quynhdi    101

@jeniferfm Jen chọc Di hen.  Trái tim Di nhỏ lắm.  I'll have an MI loving all of my 5000 patients.  :biggrin:

Di chỉ là thông cảm, rồi viết nhiều vậy để reduce the stigma against mental health thôi. 

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

×